Cách đọc đồng hồ đo điện bằng kim đơn giản, dễ hiểu

đồng hồ đo điện bằng kim hay đồng hồ vạn năng kim vẫn được nhiều anh em thợ điện sử dụng vì cách đo khá trực quan, đặc biệt khi cần theo dõi sự thay đổi của dòng điện hoặc điện áp. Tuy nhiên, với người mới sử dụng, phần khó nhất thường không phải thao tác đo mà là đọc đúng thang đo trên mặt đồng hồ.

Nếu chưa quen, chỉ cần nhìn nhầm thang là kết quả có thể sai ngay. Dưới đây là cách đọc đồng hồ đo điện bằng kim từ cơ bản đến thực tế.

1. Trước khi đọc cần xác định đang đo đại lượng gì

Đầu tiên phải biết mình đang đo điện áp DC, điện áp AC, dòng điện hay điện trở. Trên đồng hồ kim thường có nhiều thang đo khác nhau nên không thể nhìn kim rồi đọc ngay một con số bất kỳ.

Ví dụ, khi đo điện áp một chiều DC, đồng hồ có thể có các thang 0,5V, 2,5V, 10V, 50V, 250V... Tùy từng mẫu đồng hồ mà cách bố trí thang có thể khác nhau.

Quan trọng nhất là phải nhìn vị trí núm xoay trước, xác định đúng thang đang chọn rồi mới đọc kết quả.

2. Cách đọc thang đo điện áp

Giả sử bạn chọn thang DCV 10V để đo điện áp. Khi đó, hãy tìm thang 0–10V trên mặt đồng hồ và đọc vị trí kim chỉ vào.

Chẳng hạn kim nằm ở mức 6 thì điện áp đo được là khoảng 6V.

Nếu đồng hồ không có thang 0–10V mà sử dụng thang 0–50V thì cách đọc sẽ khác. Ví dụ chọn thang 50V, kim chỉ số 30 trên thang 0–50 thì kết quả là khoảng 30V.

Một trường hợp khá phổ biến là đồng hồ chỉ có thang 0–250V nhưng bạn lại đang chọn mức 50V. Khi đó cần quy đổi theo tỷ lệ của thang đo thay vì đọc trực tiếp con số trên mặt đồng hồ.

Có thể hiểu đơn giản:

Giá trị thực tế = số chỉ trên thang × (giới hạn thang đang chọn / giới hạn của thang đang đọc).

Vì vậy, trước khi đọc kim hãy xác định đúng thang để tránh nhầm.

3. Cách đọc khi đo điện trở Ω

Đọc điện trở trên đồng hồ kim có một điểm khác khá dễ nhầm: thang Ω thường chạy ngược chiều so với các thang đo điện áp và dòng điện.

Ở thang điện trở, số 0Ω thường nằm ở phía bên phải, còn giá trị Ω lớn hơn nằm về phía bên trái.

Ví dụ kim chỉ vào vị trí 20 trên thang Ω và núm đang chọn ×10 thì:

20 × 10 = 200Ω.

Nếu chọn ×100 thì:

20 × 100 = 2.000Ω.

Do đó khi đọc điện trở cần nhìn cả vị trí kim và hệ số nhân được chọn trên núm xoay.

Một lưu ý rất quan trọng là trước khi đo điện trở nên chập hai que đo với nhau và chỉnh núm ZERO Ω nếu đồng hồ có chức năng này. Kim cần về đúng vị trí 0Ω trước khi bắt đầu đo.

4. Cách đọc khi đo dòng điện

Khi đo dòng điện, cách đọc cũng tương tự điện áp. Bạn cần xác định đồng hồ đang đặt ở thang bao nhiêu A hoặc mA rồi chọn đúng vạch tương ứng trên mặt đồng hồ.

Ví dụ chọn thang 250mA và kim chỉ mức 100 trên thang 0–250 thì dòng điện đo được là khoảng 100mA.

Không nên chỉ nhìn vị trí kim mà bỏ qua thang đang chọn, vì cùng một vị trí kim nhưng ở các thang khác nhau sẽ cho ra giá trị khác nhau.

5. Mẹo đọc đồng hồ kim cho người mới

Nếu mới sử dụng đồng hồ vom bằng kim, mình thường khuyên nên tập đọc theo một trình tự cố định:

Bước 1: Xác định đại lượng cần đo: V, A hay Ω.

Bước 2: Kiểm tra vị trí núm xoay và xác định thang đo đang sử dụng.

Bước 3: Chọn đúng vạch chia trên mặt đồng hồ.

Bước 4: Nhìn vị trí đầu kim và xác định con số tương ứng.

Bước 5: Nếu cần, thực hiện phép nhân hoặc quy đổi theo thang đo.

Đặc biệt với người mới, nên bắt đầu từ thang đo cao hơn mức dự kiến, sau đó mới giảm dần để có kết quả dễ đọc và hạn chế nguy cơ làm hỏng đồng hồ.

6. Lưu ý an toàn khi sử dụng đồng hồ đo điện bằng kim

Khi đo điện áp, cần cắm que đo đúng vị trí và chọn đúng chức năng trước khi chạm vào mạch điện. Tuyệt đối không đặt đồng hồ ở thang đo dòng điện rồi đưa trực tiếp vào nguồn điện áp nếu thiết kế đồng hồ không cho phép, vì có thể gây chập hoặc làm hỏng đồng hồ.

Ngoài ra, khi chuyển sang đo điện trở, cần đảm bảo mạch đã được ngắt điện. Không đo Ω trên mạch đang có điện.

Đồng hồ kim nhìn có vẻ đơn giản nhưng muốn đọc chính xác cần làm quen với các thang chia trên mặt đồng hồ. Khi đã hiểu nguyên tắc xác định đại lượng → chọn thang → đọc đúng vạch → quy đổi, việc sử dụng sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.